Қуйидаги саволларда гапириб ўтилган ва агентга бериладиган X.509 хавфсизлик сертификати ҳозирда қўлланилмаяпти.
Саволлар рўйҳати
- Тўлов қабул қилинганлиги тўғрисида SMS келадими?
- Операторга боғлиқ.
- e-pay тизими операция ҳақида чек берадими?
- Йўқ, фақат экранга операция муваффақиятли ўтгани ҳақида код чиқарилади. Бунга қўшимча сифатида, мижозларга бериладиган чекка ушбу кодни ёзиб беришни тавсия этамиз.
- Сертификат нима?
- Криптографик сертификат маҳсус электрон ҳужжат кўринишидаги хавфсизлик калитидир. Биз мижозларга клиент сетификатини берамиз. Унинг ёрдамида клиентни идентификация қилиш имкони бўлади. Ҳатто сизнинг тизимдаги қўлланувчи исми ва паролингиз бировга маълум бўлиб қолса ҳам, у шаҳс сертификатсиз тизимга кира олмайди.
- Сертификатни кандай оламан?
- Сертификат электрон почта орқали юборилади. Ёки марказий офисдан олиб кетишингиз мумкин.
- Сертификат олиш учун ўзим келишим шартми?
- Йўқ, сертификатни шартномада кўрсатган эл. почта манзилингизга юборамиз.
- Сертификатни кандай ўрнатаман?
- Сертификатни ўрнатиш саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- Сертификатни урнатганимдан кейин кандай ишлатаман?
- Тизимга уланиш ва ишни бошлаш саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- Сайтни номи нима?
- Ахборот сайтимиз манзили http://e-pay.uz. e-pay тизимига уланиш манзили эса https://user.e-pay.uz/ (фақат агентлар учун).
- e-pay манзили кайерда?
- Манзилимиз.
- Ҳисоб рақамингизга минимал канча микдорда пул утказишим шарт, максимал канча?
- Агентлар саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- Уланиш учун нима керак?
- Агентлар саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- e-pay системаси қандай ишлайди?
- e-pay тизими ҳақидаги саҳифамиз билан танишиб чиқинг.
- e-pay кулайлиги нимада?
- Ишни бошлаш учун кам ҳаражат қилиш кераклиги (кичик депозит, терминал зарур эмас).
- Жисмоний шахслар учун нима керак?
- Агентлар саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- Юридик шаҳслар учун нима керак?
- Агентлар саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- Агент фоизи кандай ажратиб берилади?
- Агент комиссияси бўйича маълумот e-pay aгентлари саҳифасида берилган. Агент e-payга маблағ ўтказади. Мижозлар тўлови бажарилганда эса, e-pay агентнинг тизимдаги ҳисоб варағидан тўлов қийматининг (100% МИНУС агент комиссияси) фоизига тенг пул ечиб олади. Агент комиссияси агентнинг ўзида қолади.
- Бухгалтерия ҳисоботи қандай курилади?
- Агентлар саҳифаси билан танишиб чиқинг.
- e-payнинг бошқа тўлов тизимларидан фарки нимада?
- Деярли ҳеч нимада. Бизнесда Натижа = Сифат х Вақт х Нарҳ кўринишдаги формула мавжуд. Кўриниб турганидек, Натижани ўзгармас константа, деб қабул қилсак ва агар ҳамма жараёнлар тўғри бажарилса – ресурслар тежамкорлик билан қўлланилса, иш тўғри қўйилган бўлса ва ҳ. к. – битта параметрдан ютиш учун, бошқаларидан ютказишга тўғри келади. Масалан, сифат жуда юқори бўлса, нарҳдан/вақтдан ютказамиз (ҳизмат ё маҳсулот таннарҳи ошиб кетади, ишлаб чиқариш жараёни чўзилиб кетади). Яъни, e-payнинг мақсади, маълум бир мизожлар сегменти учун ҳаридоргир Натижага олиб келадиган параметрларни танлашдир. e-pay тизими тавсифи ва ушбу мақола билан танишинг.
- e-pay да хозирда факат Perfectum Mobile бошка операторлар качон кушилади?
- Тез кунда.
- e-pay телефони нечи?
- Телефонларимиз.
- Паролни эсимдан чикариб куйсам нима киламан?
- Офисимизга паспортингиз билан келиб кетинг.
- Сертификатни email дан ололмасам нима киламан?
- Офисимизга паспортингиз билан келиб кетинг. Флешкангизга ёзиб берамиз.
- Сертификатни бошка компютерларда ишлатсам боладими?
- Саволнинг техник томонини қарайдиган бўлсак, албатта мумкин. Лекин хавфсизлик томонидан, бундай қилишга маслаҳат бермаймиз. Ундан ташқари, агар қўшимча компютердан амалларни бажармоқчи бўлсангиз, алоҳида сертификатлар беришимиз мумкин.
- e-pay шанба ва якшанби кунлари ишлайдими?
- Муҳаққақ, 24/7.
- Техник носозликда кимга мурожат қилсам бўлади?
- Бизнинг техник ёрдам хизматимизга. Сиз учун телефон, эл. почта ва IM клиентлари ишлаб турибди.
- Сертификат, логин ва пароллар мустаҳкам ҳимоя бўладими?
- Мустаҳкам ҳимоя деганда биз вақтнинг функциясини тушунишимиз лозим. Исталган ҳимояни бузиш мумкин, лекин бунга қанча вақт кетар экан? Ҳозирда томонлар идентификацияси ҳамда транспорт каналидаги трафик шифрацияси учун e-pay тизими SSL/TLS протоколлар оиласини, X.509 форматидаги сертификатларни ҳамда стандарт криптографик алгоритмларни қўлламоқда. Ушбу санаб ўтилган механизмлар веб транзакциялар учун жаҳон амалиётидаги дефакто стандартга айланган. Агар парол мураккаб бўлса ва калитларни биттадан териб чиқиш лозим бўлса, ҳимояни бузиш учун ҳозирги мавжуд барча компютерлар бир неча миллиард йил ишлашига тўғри келади. Умуман олганда, криптография ва очиқ калитли шифрация инфратузилмаси амалий математиканинг ўзига яраша мураккаб соҳаларидан биридир. Қўшимча маълумот учун, ушбу соҳанинг етук намоёндаларидан бири бўлган, Брюс Шнайдернинг илмий ишлари ҳамда очиқ калитли шифрация ҳақидаги мақолалар билан танишиб чиқишингиз мумкин. Ундан ташқари, баъзи бир амалий масалалар бизнинг маълумот хавфсизлигига доир cаҳифамизда ҳам кўриб ўтилган.
- Качон e-pay вилоятлар билан алоқа тузади?
- Тизим агентлари вилоятларда ҳам фаолият кўрсатиб келишмоқда. Ундан ташқари компаниямиз вакилликлари ҳам очилган.
- e-payга маҳсус карточкалар керакми?
- Йўқ, Ўзбекистон сўми етарлидир.
- e-pay системасининг мустаҳкамлилига ишонса бўладими?
- Риторик савол.
- Фирмангиз рўйҳатдан ўтганми?
- Албатта. Офисимизга келсангиз, давлат рўйҳатидан ўтганлик ҳақида гувоҳномамиз билан танишишингиз мумкин.
- Фирмангиз қачондан бошлаб иш юритяпти?
- Компаниямиз 2006 йилнинг бошидан, e-pay тизими эса 2007 й. июн ойидан бошлаб.
- Олдинги вактларда фирмангизда хеч қандай носозликлар бўлмаганми?
- e-pay тўлов тизими ўз фаолиятини эндигина бошлади (Thursday, June 28, 2007), катта носозликлар юзага келмади, лекин беайб парвардигор. Агар тизим фаолиятида ноаниқлик, ҳато ё носозликни сезсангиз, дарҳол бизга хабар беришингизни сўраб қоламиз. Ҳамкор ва агентларимизнинг иши e-payга боғлиқ бўлгани учун, вужудга келадиган носозликларни беркитмасликка ва уларни зудлик билан бартараф этишга шошиламиз.
- Носозлик бўлган вактда мижозга моддий зарар тегмайдими?
- e-pay тизими ўз фаолиятида бир неча ташқи тизимлар билан боғланади, улар билан маълумот алмашади ва ҳ. к. – операторлар компютер тармоқлари, ахборот канал провайдерлари, банк электрон тизимлари шулар жумласидандир. Умумий тизим мураккаб бўлгани сабабли, носозлик бўлганда мижозга зарар тегиш эҳтимоли бор. Лекин, албатта ушбу зарарни бартараф этиш имкониятларимиз ҳам бор – маълумотлардан нусҳа олиб турилади, тизимнинг муҳим компонентлари жуфт-жуфт ишлайди, бириси ишдан чиқса, иккинчиси вазифани бажаради... Ҳуллас, ҳавотирга ўрин йўқ.
- Мижоз тўлаган пул бошқа номерга ўтиб кетса, кандай йўл тутиш керак?
- Аввало, бунга йўл қўйиш керак эмас. Ушбу формани босмадан чиқариб, абонентларга тўловдан олдин тўлдиришга беринг. Шу тариқа абонент ҳам керакли рақамни ўз қўли билан ёзиб берган бўлади. Агар ёзган рақами нотўғри бўлса, бу абонентнинг ҳатоси бўлади, агар тизимга формадаги рақамдан фарқли телефон рақамига тўлов юборилса, бу агентнинг ҳатоси бўлади. Этканимиздек, ҳато ўтказилган пулни қайтаришнинг нормал шароитда иложиси йўқ. Шунинг учун ҳам бундай ҳатоларни олдини олиш учун, тизимда маълумотларни икки мартадан киритиш лозим.
- Сертификат олишим учун қанча вақт кетади?
- Шартнома тузилиши керак, ундан кейин сиз банк ҳисоб рақамингиздан e-pay тизими банкига депозит ўтказишингиз лозим. Депозит қабул бўлгандан кейингина, биз сертификатни генерация қилиб, сизга эл. почта орқали юборамиз. Кўп ҳолларда ушбу амалларнинг барчаси бир кун ичида амалга ошади. Лекин ҳотиржамлик учун, 24 соат, деб қабул қилишимиз мумкин.
- Эл. почта манзилим (маилим) бўлиши шартми?
- Бўлса, ҳамкорлигимиз анча осонлашади. Лекин бўлмаса, бу фожиага олиб келмайди. Сертификатни флэшкангизга ёзиб беришимиз мумкин. Ёки, агар шу кунгача эл. почта очмаган бўлсангиз, биз сизга ёрдам бериб, очиқ сервислардан (http://mail.ru, http://mail.yandex.ru, http://yahoo.com ва ҳ. к.) эл. почта манзилини очишга ёрдам берамиз.
- Компания реклама учун нима қилади?
- Ҳозирда биз (бўлғуси) агентлар билан яқиндан ишламоқдамиз, хизматимизни таништиряпмиз. Ундан ташқари, агентлик манзилида жойлаштириш учун турли катталикдаги баннерларни беряпмиз. Радио/телевидениеда ҳам реклама бериш ниятимиз бор. Буларга қўшимча равишда, агентларимиз реклама баннерлари файлларини кўчириб олиб, ўзларига мос катталикда ва кўринишда манзилларига тизим рекламасини жойлаштиришлари мумкин.
- Ҳисоб ракамимда пул қолмаса қарзга (кредитга) ишласам бўладими?
- Ҳа, бундай имконият бор. Тизимнинг марказий офисига мурожаат қилишингиз лозим.
- Касса аппарати бўлиши шартми?
- Йўқ, шарт эмас. Касса аппарати ўрнига, солиқ инспекциясда рўйҳатдан ўтган квитанция китобчасини ишлатишингиз мумкин.
- Абонентга касса чеки берилиши шартми?
- Албатта шарт. Мижозларга фискал чек бермаслик ҳуқуқий жавобгарликка олиб келади.
- Агар ҳисоб рақамимга пул тушмаса, кайтариб олишим мумкинми?
- Бу савол банкингизга тегишли. Бинзинг ҳ/рақамимизга сиз жўнатган пул тушмаслиги учун, маълумот кириталаётганда ёки банк тизимида бирор бир муаммо бўлиши керак. Бу масалалар эса бизнинг ваколатимиз доирасига кирмайди.
- Интернет тармоги қайси провайдерга уланган болиши керак?
- Техник жиҳатдан бунинг фарқи йўқ. Асосийси сиз бизнинг манзилимизга кира олишингиздир. Лекин молиявий тарафдан, агентларимизга ҳамкоримиз TPS компанияси режаларини тавсия этамиз.
- Агар Интернет булмаса нима килиш керак?
- Кутинг. Тез кунда тизимимизга уяли алоқа тармоғи орқали уланиш имконияти пайдо бўлади. Телефонга талаб – GRPS, Java, WAP бўлиши керак. Терминал ва Bluetooth керак эмас. Депозит эллик минг сўм.
- Битта ҳусусий тадбиркорга нечта сертификат берилади?
- Хокимият/солиқ инспекциясида рўйҳатдан ўтган савдо шаҳобчаси сонига тенг.
- Ҳусусий корхона нечта тўлов шахобчаларига эга булиши мумкин?
- Ҳохлаганча (частная фирма).
- Мижоз энг кўпи билан неча сўм тулаши мумкин, агарда ҳисобимда юз минг сўмдан ортик пул булса?
- Юқори чеклов депозитдаги маблағ билан белгиланади.
- Тизимни ишлатишим учун қандай браузерлардан фойдаланишим мумкин?
- Агентлар учун маълумотномамизда кўрсатилган.
- Агент мукофотини қанчалигини қаердан билсам булади, системада курсатадими ёки бошкачами, тушунтиринг.
- Агент комиссияси бўйича маълумот e-pay aгентлар саҳифасида берилган.
- Тўлов қабул қилиш шаҳобчалари сони бирдан ортиқ бўлса, нечта сертификат зарур бўлади ва банкдаги ҳисоб барча шаҳобчалар учун битта булиши мумкинми?
- Ҳар бир шаҳобчага алоҳида сертификат берилади. Ҳисоб рақами битта бўлади.
- Системани ўрнатиш учун компания тех. ходими келиб ўрнатадими?
- Камдан-кам ҳолларда, сабаби, сертификатни ўрнатиш жуда осон. Лекин, керак бўлса, техник ходимимиз албатта бориб, муаммоларни ҳал қилади. Сертификатни ўрнатиш ҳамда тех. ёрдам саҳифаларини бир кўринг.
- Компания система операторлари учун трейнинг ўтказадими?
- Система билан ишлаш осон. Тизимга кириш ва ишни бошлаш ҳамда тех. ёрдам саҳифаларини бир кўринг.
- Реклама материалларини компания тарқатадими ёки ўзимиз ҳохлаганча дизайн қилиб ўрнатсак бўладими?
- Реклама материаллари файлларини кўчириб олишингиз мумкин. Баннер ва логотиплар бир ҳил бўлса, мижозлар савдо белгисини таниши осонлашади.
- Логотип стандардлари борми, бўлса қандай?
- Ҳа, бор. Реклама материаллари файлларини кўчириб олишингиз мумкин. Логотиплар ўша ерда берилган.
- Пул мижознинг рақамига неча вақт ичида тушади?
- Бир неча сония ичида.
- Системани ишлатиш учун қанака терминал берасизлар, касса аппарат ва бошкаси?
- Тизимнинг ҳозирги кўринишида ҳеч қандай терминалдан фойдаланмаймиз. Касса аппарати, уяли телефон ва ҳоказолар агентларнинг ўзи бўлиши керак. Касса аппарати ўрнига солиқ инспекцияси рўйҳатидан ўтган квитанция китобчаси қўлланилиши мумкин.
- Пул компания хисоб ракамига ўтказилганда қанча вақт ичида кўринади?
- Кўпинча бир кун ичида. Аммо, агент ҳамда тизим банки орасидаги транзакция бизга боғлиқ эмас.
- e-pay шаҳобчалари орасида масофа бўйича чекловлар борми? Агар бўлса, шаҳобчалар қандай масофада жойлашиши керак?
- Шаҳобчалар жойлашувига компаниямиз эътибор бермайди, чунки агентларни биз жойлашувга қараб танламаймиз. Исталган юридик ё жисмоний шаҳс, агар ҳужжатлари тўғри бўлса, бизнинг агентимиз бўлиши мумкин. Бозорни бошқариш ниятимиз йўқ. Пулини оқлаш керак бўлган, агентларга тарқатилган жиҳозларимиз ҳам йўқ, масофани белгилай десак.
- Агентлик комиссиясидан ташқари мижозлардан қўшимча пул олсак бўладими?
- e-pay тизими ва агент ўртасидаги шартнома буни таъқиқлайди.
- Агар Perfectum Mobileда битта фукаронинг 2-та телефон рақами бўлса қайси бирига тушади?
- Бу масала юзасидан Perfectum Mobile компаниясига мурожат этилиши мумкин. Жорий сиёсат бўйича ушбу компания мижозлари ўз телефон рақамлари орқали Perfectum Mobile билан боғланиб, ўтказилган маблағларни маълум бир ҳисоб рақамига йўналтирилишини сўрашлари мумкин.
- Вилоятда рўйҳатдан ўтган телефонга Тошкентда (ёки бошқа жойда) пул тўлаш мумкинми?
- Ҳа, албатта.
- Гоҳида нима учун сертификатим ишламайди, тизимга улана олмайман?
- Агар бошқа бир сайтнинг ҳафсизлик сертификати ишлаб турган бўлса, (браузер манзил сатирида сайтнинг жойлашуви https билан бошланган бўлса), e-pay сайтига уланишни бажариш имкони бўлмайди. Шунинг учун браузерни ёпиб, янгитдан ишлатинг, ва тўғридан-тўғри бизнинг сайтимизга киринг, ундан ташқари, бош саҳифада ҳимояланган сайт турмаслиги лозим.
- Тўловларни қабул қилишим учун минимал депозит чегараси неча сўм?
- Тўловни қабул қилиш учун, депозит қиймати, амал бажарилгандан сўнг, 1000 сўмдан пасаймаслиги шарт. Депозитда 5200 сўм бўлса-ю, сиз 5000 сўмлик тўловни ўтказмоқчи бўлсангиз, тизим ушбу амални қабул қилмайди.
